UYARAN(ÖNCÜL) à DAVRANIŞ à SONUÇ
Otizmli çocukların pek çoğu davranış problemleri geliştirmektedir. Bu davranış problemlerinin nedenleri başlıca şu dinamiklere bağlanabilir:
- Sosyal
iletişim için gerekli becerileri gösterememeleri,
- Sosyal
etkileşim kurallarını ve düzenini anlamakta zorluk çekmeleri,
- Rutinlerinin
engellenmesi ve bozulması durumunda yaşadıkları kaygı ve bu duruma bağlı
olarak algıladıkları tehdit sonucu panik yaşamaları,
- Engellenmeye ve /veya değişikliklere karşı toleranslarının düşük olması,
- Sözel
olarak duygu ifadelerini kullanamamaları,
- İlgi çekme isteği,
- Davranışlar,
olaylar, beceriler ve düşünceler arasındaki bağlantıları anlamakta güçlük
çekmeleri,
- Kazandıkları
davranışları ya da becerileri genelleme konusunda zorlanmaları,
- Empati
duygusunun yokluğu,
- Başarısızlık
duygusu,
- İsteklerinin
yerine getirilmemesi.
Davranış problemleri otizmi olan çocukların gelişimlerini ciddi düzeyde engellemekte, yaşamlarını daha da zorlaştırmaktadır.
Otizmli çocuklar engellendiklerinde, rutinleri bozulduğunda, kendilerini ifade edemediklerinde, başarısızlık duygusunu yaşadıklarında, istekleri yerine getirilmediğinde, v.s. diğer insanlara, nesnelere ya da kendilerine karşı problemli davranışlarda bulunabilirler. Bu davranış problemleri; eşyalara zarar verme, diğer insanlara vurma, tükürme, onları ısırma, saç çekme şeklinde olabileceği gibi kendi kafasına vurma ya da kafasını duvara, yere, bir nesneye vurma, kendini ısırma, kendini yerlere atma, çığlık atma, sık sık ağlama gibi çocuğun kendini inciten davranışları şeklinde de olabilmektedir.
Davranış problemlerini değiştirmeye yönelik yöntemlere karar vermeden önce, problemin altında yatan nedenleri anlamaya çalışmak oldukça önemlidir. Ancak bu her zaman mümkün olmayabilir. Bu durumda da davranışı değiştirmeye yönelik bir planla duruma müdahele etmek uygun olacaktır. Bu davranışları değiştirmek için de bilişsel-davranışçı yöntemlerden yararlanılmaktadır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder